Enes notícies dera setmana passada ua inmobiliaria auie comprat 220 ectarees en airau dera periferia d’Aiguestortes ath torn d’Espòt. A nivèu globau s’està reproduint accions semblantes; fortunes de toti es costats aquerissen granes quantitats de terren en zònes damb resèrves d’aigua o que simplaments son resèrves naturaus coma era Patagonia. Ad aguest pas en quauqui ans eth capital privat serà eth proprietari d’enormes extensions de terren, qu’encara que sigue non urbanizable, ei fondamentau entar equilibri naturau e sociau. Tot e que des d’instàncies publiques tanben se cometen excèssi qu’atenmpten contra era fragilitat der ecosistèma, ei evident qu’es majors atemptats vien des dera economia de mercat ena qu’eth territòri ei basicaments mercaderia. Es espacis naturaus s’an d’integrar en ua racionalizacion der ordenament territoriau, n’an d’èster er element de referéncia. En aguest sens a estat enormement positiu era publicación dera prumèra Lei de Catalonha de 2008, Lei1/2008 de contractes de conrreu, ena que er article 43 especifique qu’era Generalitat poderà exercir un dret de retracte enes transmissions patrimoniaus (non eretatge) de proprietats rustiques. Ei en cassi coma eth descrit en qu’era intervencion dera administracion aurie tot eth sentit. Era Lei aurie d’ajustar qu’en cas dera Val d’Aran aguest retracte l’aurie de poder exercir eth Conselh Generau d’Aran, govèrn legitim d’Aran e administrador naturau deth territòri. Coma qu’en sòn moment non s’inclodic, calerà pensar-i entara naua Lei d’Aran.