Article publicat en Segre de 13-11-2010
En Aran i an antioccitans. Son aqueri que non vòlen pertenéisher ara cultura des trobadors, aqueri que non mos vòlen formant part dera tradicion literària mès importanta d’Euròpa, aqueri que non vòlen qu’es nòsti mainatges aprenguen a liéger a Bodon e a Max Roqueta, aqueri que vòlen qu’es nòsti hilhs siguen ignorants ena sua cultura. En Aran i an persones que renoncien a tot aquerò que pòrte era denominacion occitana, que “desmantèlen” es manifestacions en occitan, que destròcen es mòstres e es vestigis deth nòste passat, que desprècien era literatura hèta en occitan (que directaments l’anulen o la traduissen tot e èster comprensibla). Es perseguidors der occitan mensprèden era possibilitat de qu’Aran sigue ena Europa deth segle XXI en tot liderar era creishenta relacion occitanocatalana. Aqueri que non vòlen qu’Aran sigue eth cap d’Occitana, de tota Occitania, damb tota era sua riquesa, damb totes es formes d’expression, … E, potencien que sigue Barcelona qui lidère eth moviment deth resorgiment der occitan en Catalonha e condèmnen Aran a èster ua isla barrada sense comunicacion. E er “aranés”, part indicutibla dera lengua occitana, sonque sobreviuerà se permaneish amassada ath còs, en tot mantier era sua pròpia personalitat e en tot respectar e potenciar era personalitat dera rèsta d’Occitània. Aqueri que separen era part (Aran) deth tot (Occitània) aucissen era part, aucissen Aran. D’aguesti antioccitans d’Aran n’i a per tot, enes mieis de comunicacion en aranés, ena administracion, ena escòla,…Hètz atencion!
Alan Broc (Mouriac) 13.11.2010 | 22.49 h
Parli la lengo d'o coumo lengo mairalo souto sa formo auvirnhato. N'en sabi també plô la formo prouvençalo puèi que nounanto per cent de nousto letraduro mouderno es en prouvençau. Sentissi pas l'aranés coumo ma lengo. Sabi que scientificomen ne fai partïdo, mas sicoulougicomen, nou. Tant i o, la Vau d'Aran pot pas èsse lou baile d'uno "Occitanie" qu'interesso pas que li separatistos, soubretout amm' uno ourtougràfio catalano coumpletomen en deforo de noustos tradicious del Païs d'o.
Joan Peiroton (Tolosa de Lengadòc) 14.11.2010 | 18.52 h
Er aranés ei bon occitan, e er occitan oficiau ei aranés. S'Aran se hè "iscla barrada", coma dides, non serà dera colpa sua, senon de la des auti paisi occitans qu'an abandonat era sua lengua pròpia. Era separacion d'Aran deth tot , coma dides, se hec au segle XII, amic mèn. Non ei cap nau, açò. E qu'ei plan aquerò qu'a permetut qu'er occitan seguisque plan mès viu en Aran que non enlòc mès, vertat? Donques, non, era separacion dera part deth tot non a cap aucit Aran, ben eth contrari, qu'ei çò qu'a permetut qu'Aran seguisque viu. Er estandard oficiau der occitan, en sègle 21, ei aranés. Atau qu'ei. Ara çò que cau hèr qu'ei promòir er aranés pertot en toti es païsi occitans, ja qu'auem per fin era sòrt d'auer un estandard oficiau. Gràcies a Aran e as Aranesi. Demoram qu'era premsa panoccitana comence a utilizar er aranés entà familiarizar eth legedor damb er estandard occitan deth sègle 21 . Ja serie ora, ja!
Alan Broc (Mouriac) 14.11.2010 | 22.49 h
Per respoundre à Joan Peiroton, l'aranés m'es talomen estrangier que prefèri inquèro lou francés, qu'es ma segoundo lengo mairalo almen. Coumprendi pas li gents que dizou qu'aven besou d'un estandard. Se la lengo d'o es uno o pas besou d'estandard. S'o besou d'estandard, n'o un despuèi 1854, lou prouvençau mistralen. Aquel estandard presinto una grondo letraduro prestigiouso, courounado del Prèmi Nobel de letraduro en 1904. Ount' es la letraduro araneso ? Vau passa al coumengés: Es coumengés de Sent-Gaudens e Mountsaunès qu'entenoun cap es Lushounési, e vouriat qu'es Auvernhats e es Prouvençaus e parlèssoun aranés ? Qu'ei io houlìo!
Joan Peiroton (Tolosa) 15.11.2010 | 16.55 h
Car Alan Broc, m'as cap comprés. Qu'ei precisament per açò que cau promòir er aranés tà que era gent coma tu posquen compréner er occitan oficiau. Atau non te serà capmès estrangèr, ac compreneràs tot! E dilhèu qu'era Santa Verja de Lorda t'inspirarà e tot hèr-te escríuer ua òbra magnifica en aranés que te permeterà d'arrecéber lo Premi Nobel de Literatura. Qui sap?
Alan Broc (Mouriac) 15.11.2010 | 20.24 h
Vézi pas perqué anario escrieure dinc una lengo estrangièro quand cinq miliouns de persounos podou legi ma lengo mairalo. Lou soul Prèmi Nobel de la lengo d'o, acò'i Mistral que lou recassè, en lengo prouvençalo e ourtougràfio tradiciounalo. Lis Aranés se sou venduts i catalôs, mas lis Auvirnhats aven de dinhitat.
16.11.2010 | 09.15 h
"Lis Aranés se sou venduts i catalôs, mas lis Auvirnhats aven de dinhitat. " merci pour le fou rire, ça fait du bien de bon matin!
Alan Broc (Mouriac) 16.11.2010 | 15.17 h
Vouste rire jaune es pas un argument. Lis Aranés se sou venduts. Quand moun ourdinatour vèi d'aranés, aficho: "Cette page est en catalan. Voulez-vous la traduire ?"
Maime (Limòtges) 17.11.2010 | 10.52 h
Alan Broc compren talament pas l'aranés que pòt respondre Joan Peiroton. Finalament, Joan, Alan a pas mestier de la promocion de l'aranés, zo compren desjà :-D
Alan Broc (Mouriac) 17.11.2010 | 14.59 h
Per qu'entendi lou catalô. Mas acciptarèi pas jamai lou catalô coumo lengo ouficialo chas nàutri, e dounc pas l'aranés tampauc. Entendi lou catalô, coumo entendi lou roumanés e lou serbe. Sou pas mei lengos per eitant. Li Catalôs parlou catalô, li Roumanés parlou roumanés, li Serbes parlou serbe, lis Aranés parlou una mesturo catalano. Lis Auvirnhat parlan auvirnhat. pounch. La soulo formo acciptablo à coustat de l'auvirnhat - pas à la plaço - sario lou prouvençau mistralenc, puèi que lou pouden entendre gràcio à nouste pròpie parla e que presinto una grondo letraduro. Ount' es la letraduro en semoulo catalano-araneso ?
Alan Broc (Mouriac) 17.11.2010 | 15.27 h
http://opinio.e-noticies.cat/la-punteta/aznar-rachida-i–montilla-46979.html# Aqui avès un catalan que penso coume iéu que vau mai utilisa lou prouvençau que l'aranés coume lengo coumuno. (La fiho de Rachida Dati es Sarkòzy tout patrat)
Julian (Agramunt) 24.11.2010 | 23.14 h
Es mens coneishements liguistics non me permeten parlar d'un occitan standard, mes per desgracia er occitan de Mistral ei plan fotut. Se bén, me semble qu'ei massa fòrt díder que i à antioccitans en Aran. Ei ben cert, que i à molti més aranesistes que non pas occitanistes. En açò me sentisqui en sintonia damb Joan, qu'era occitania "francesa" s'a abandonat, e era sua actuau debilitat è que sigue dificil hé-la a servir coma argument entà quinsevolh luta globau. Per sòrt, en Aran, vam fòrça passi endeuant respecte ath chauvinisme francés. Me semble, qu'ac auem de hèr ben ath contrari, partir dera fòrça qu'actuauments à Aran entà reconquerir eth sentiment occitanista dera grana occtania.
